Căng thẳng Hoa Kỳ – Israel và Iran: Không chỉ giá dầu tăng – Điều gì đang âm thầm tác động đến thị trường?

Theo BSC Research, căng thẳng tại Trung Đông có thể khiến tâm lý thận trọng gia tăng trên thị trường tài chính toàn cầu, thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản trú ẩn như vàng, trái phiếu và đồng USD. Đà tăng của chỉ số USD (DXY) theo đó có thể gây áp lực lên tỷ giá USD/VND, qua đó tác động đến dư địa điều hành chính sách tiền tệ và mặt bằng lãi suất trong nước.

Vận chuyển qua eo biển Hormuz chiếm 30% thương mại dầu mỏ toàn cầu, 20% thương mại khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Arab Saudi là nhà xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất qua eo biển, còn Qatar dẫn đầu xuất khẩu LNG.

Khối lượng vận chuyển qua eo biển năm 2024 (trung bình mỗi ngày): Dầu & sản phẩm dầu mỏ là 20.3 triệu thùng; LNG 290 triệu mét khối trong đó, 80% LNG trên thế giới đi qua eo biển Hormuz, chủ yếu tới Châu Á, 20% tới Châu Âu.

Ngay sau khi Hoa Kỳ và Israel khai hỏa ngày 28/02/2026, số lượng tàu trở hàng đi qua eo biển Hormuz giảm mạnh. Số lượng tàu có thể tiếp tục giảm trong thời gian diễn ra chiến dịch sau khi Iran tuyên bố chính thức đóng cửa eo biển Hormuz ngày 02/03 và chỉ cho tàu của Trung Quốc đi qua.

Chỉ số BDTI – đại diện cho chi phí vận tải dầu thô toàn cầu tăng vọt ngay sau khi chiến sự nổ ra. Xung đột Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến vận tải qua eo biển Hormuz mà còn ảnh hưởng đến vận tải qua kênh đào Suez và Biển Đỏ, khiến cho các tàu thay đổi hải trình, làm gia tăng thời gian và chi phí vận tải.

Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, tác động sẽ phân hóa theo từng nhóm ngành. Nhóm dầu khí và phân bón được đánh giá là hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng giá năng lượng tăng. Trong khi đó, các ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu hoặc phụ thuộc nhập khẩu đầu vào có thể chịu áp lực chi phí. Ngoài ra, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng có thể đối mặt với rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí vận tải tăng.

Ở góc độ logistics, việc thay đổi tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu có thể kéo dài quãng đường vận tải, làm tăng thời gian quay vòng tàu và tạo ra sự mất cân bằng cung – cầu trong ngành vận tải biển.

Theo dõi chi tiết “Ma trận tác động ngành theo các kịch bản chiến sự”: Tải báo cáo

Nguồn: Chứng khoán BIDV (BSC)